Column: Alleen maar witte zwanen

Onderstaande column, geschreven door Christ'l Dullaert, verscheen op 30 april jl. in De Jurist (Financieel Dagblad)

_______________

De afgelopen jaren heb ik veel advocaten, bedrijfsjuristen en kandidaat-notarissen gesproken die uit een vast dienstverband wilden stappen en op interimbasis wilden gaan werken. Voordat de opzeggingsmail werd verzonden, vroegen ze dan nog vaak mijn advies.

Het ene rechtsgebied leent zich beter dan het andere voor tijdelijke opdrachten en natuurlijk is de economische situatie binnen Nederland van belang bij de afweging voor het zelfstandig ondernemerschap. Maar de afgelopen vijftien jaar heb ik ook altijd gezegd: ’Bedenk wel, als er morgen een vliegtuig door het WTC vliegt (of iets vergelijkbaars), is de kans groot dat jij de eerste bent die er uit gaat’. Overigens zie ik nu dat de meeste jurist- interimmers gelukkig gewoon hun werk behouden, maar het gaat er om dat ik altijd een waarschuwing geef voor het risico van het zelfstandig zijn.

Een keuze voor het ondernemerschap maak je natuurlijk graag in goede tijden. Je probeert een well educated guess te maken. Maar de kern is dat je een zeker risico neemt. Dat heb ik zelf ook gedaan nadat ik vanuit de V.S. terugkwam met twee auto’s als onderpand voor de start van een bureau voor interim- advocaten en notarissen. Op dat moment was dat iets nieuws en aanvankelijk stonden de cliënten niet in de rij. Toen het een aantal jaren goed liep, kwam de val van Lehman Brothers en dat veroorzaakte een dramatisch omzetverlies. Ik heb dat absoluut gezien als mijn ondernemersrisico en niet als een situatie die ik kon afwentelen op de overheid. Wel ga je denken; had ik het kunnen zien aankomen?

Of het nu de val is van een bank of zoals nu de lockdown door een virus, het zijn situaties die je zou kunnen beschouwen als zwarte zwanen. Voormalig beurshandelaar Nassim Nicholas Taleb schreef verschillende zeer interessante boeken over the impact of the higly improbable. Het komt er volgens hem op neer dat wij de wereld beoordelen met de kennis die we al hebben. Als we allemaal witte zwanen zien, denken we dat er alleen witte zwanen bestaan. Totdat die eerste zwarte voorbij komt natuurlijk. 

Er bestonden echt al wel virologen, maar we zagen ze niet in talkshows. Kennelijk stonden wij niet genoeg open voor hun boodschap. Als we wel naar hen hadden geluisterd, hadden we kunnen weten dat een pandemie beslist niet ondenkbaar was. Ofwel: zo pikzwart was de pandemie- zwaan nu ook weer niet.

Mijn grootouders zijn dwars door twee wereldoorlogen ondernemer geweest en anders dan goede vrienden, goede relaties en ouderwets spaargeld was er geen hulp. De kern van het ondernemerschap is dat je bereid risico bent  te nemen en je er van op aan kan dat er af en toe een zwarte zwaan voorbij komt. Uit welke hoek die zwaan komt en of die jou zal raken, dat is moeilijk te voorspellen. De boeken van Taleb kunnen je helpen meer oog te krijgen voor zwarte zwanen. Maar verder kun je je, anders dan met ‘vlees op de botten’, moeilijk voorbereiden. En dat is nu misschien wel net de kern van het ‘voor eigen rekening’ werken. 

Christ’l Dullaert

Christ'l Dullaert

Christ'l Dullaert

Christ'l is Partner van Le Tableau BV, meer dan 10 jaar gespecialiseerd in tijdelijke plaatsingen van advocaten en kandidaat-notarissen.

© 2005-2020 Le Tableau. Alle rechten voorbehouden.